توبه ی معرفتی ( توبه ی خاص )

یا لطیف
سخنرانی حجة الاسلام سید محمد انجوی نژاد
20 / 4 / 1388 –  اعتکاف دوم
موضوع : توبه ی خاص ( توبه  ی معرفتی )


گفتیم که توبه همیشه توبه از گناه نیست، و ضرر از سود خیلی بدتر از ضرر از گناه است.
مولوی می گوید ای برادر تو همه اندیشه ای .. چرا تمام نگرانی ات این است که جسمت عذاب بکشد؟؟ اگر خدا بخواهد اذیت کند، از طریق ذهن بیشتر اذیت می شوی ! این چیزهایی که آقا امیرالمومنین از ان ها توبه می کند، مگر بخاطر گناهانی است که نعوذ بالله آقا امیرالمؤمنین مرتکب شده است ؟؟  
توبه از غفلت ، خواب. عذاب برای از دست رفتن سود که بیشتر است.
ادامه ی مواردی که باید از ان ها توبه کرد :

* توبه از عدم رعایت ادب در پیشگاه خداوند تبارک و تعالی

از مهم ترین مسائلی که ما را به خدا نزدیک می کند، رعایت آداب است . آداب ؛ جمع ادب. متأسفانه بسیاری از ما در عبادت ادب نداریم ، چون در زندگی مبادی آداب را رعایت نمی کنیم. بی ادبی در عبادت توبه دارد. عبادت این است که بخاطر الطاف خدا با خدا صحبت کنیم. نه اینکه ما به خدا لطف کردیم و برایش وقت گذاشتیم !!
درموقع عبادت ، موقع نماز خواندن، هنگام آماده شدن برای نماز و .. ادب را رعایت نمی کند. مسئله جهنم نیست، در بحث بخشندگی خداوند صحبتی نیست، اما مهم این است که ما به احساس بدهکاری در مقابل خدا برسیم . باید با حالت احساس قصور از اعتکاف بیرون برویم ، نه اینکه احساس کنی شق القمر کردی ! اگر با احساس برتری از اعتکاف بیرون رفتی، ضرر کردی.  عبادت کسی که با احساس بدهکاری به درگاه خدا می رود، دوبل می شود. می بینیم که معصومین ما علیهم السلام این قدر شدید در درگاه خداوند توبه می کنند ؛ احساس بدهکاری به خداوند آنقدر زیاد است که حاضر است بخاطر طرز عبادت کردنش به خودش دشنام بدهد ! که من چقدر پست و بد و کثیفم اینگونه عبادت کردم !
رعایت ادب فقط این نیست که در صحبت کردن ادب را رعایت کنی، فقط قشنگ صحبت کنی ، ادب این است که قشنگ زندگی کنی .
در جامعه ادب و آداب باید رعایت شود. نباید طوری رفتار و زندگی کنی که کسی از زندگی و رفتار تو احساس کند تحقیر شده ، جوری نباشد که کسی آه بکشد ، کسی دلش بشکند.
مثلا طوری لباس می پوشد که وقتی رد می شود، ده نفر آه می کشند ! خانه اش را طوری تزیین می کند که بقیه حسرتش را بخورند. طوری نگاه می کند که عده ای اذیت می شوند، تحقیر می شوند. خب این چه عبادتی است ؟؟! عبادت هایت باطل می شود. ادب حضور در میان مخلوقات را ندارد. کسی که در برابر مردم ادب ندارد، چگونه در مقابل خداوند ادب را رعایت می کند ؟! اهل بیت ما (ع) اجازه می دادند اول حیوان  ها رد شوند !
ترک ادب در عبادت به اینصورت که فقط به ظاهر عبادت اکتفا کند. توبه از اینکه این همه نماز خواندم و حتی معنای یک دقیقه اش را نفهمیدم و به فکر خدا نبودم !

* مراقبت از حیله گری نفس و بی گناه شمردن خویش

می گوید به ظاهرم نگاه نکن، دلم پاک است !!
 مگر دل چیست ؟ منظور از دل این تکه گوشت صنوبری شکل است ؟؟ دل همان قیافه و ظاهر و اعمال است. این ها توطئه ی نفس است.  برای اینکه به تو ثابت کند دلت پاک است، از چشمت هم کمک می گیرد و اشک هم به تو می دهد.  برای اینکه پاکی دلت را به تو ثابت کند، می آید در ِ خانه ی خدا حاجتت را هم روا می کند. مثلا شخص می گوید من هیچ کار و عبادت خاصی هم نمی کنم، اما چون دلم پاک است، هروقت می روم در خانه اش حاجتم را روا می کند !! به قول آیت الله  اراکی بعضی اوقات جواب دادن های خدا از روی حساب " بگیر برو و دیگر پیدایت نشود ؛ حوصله ات را ندارم " است ! 
معنی از چشم خدا افتادن.
دل را رها کن ؛ ببین رفتارت و ادبت در مقابل خداوند تبارک و تعالی چگونه است. نگاه خداوند به رفتار و ادب توست. چندین جا در قرآن به این موضوع اشاره شده است.  می فرماید من کان یرجو لقاء ربه ، فلیعمل عملا صالحاً . کسی که فکر می کند دلش خدایی است برایش شرایط قرار داده اند : عمل صالح انجام دهد.

از پدر آموز ای روشن جبین   /   ربنا گفت و ظلمنا پیش از این
نی بهانه کرد و نی تزویر ساخت   /  نی لوای مکر و حیلت برفراخت ..

می گوید حضرت آدم دیگر توجیه نکرد !
نعوذ بالله از توجیه ..
برخی همه چیز را به گردن زمانه می اندازند که زمانه فشار می آورد. ( : زمانه زمانه ی تکنولوژی است !!! ) برخی به گردن شرایط می اندازند که شرایط اینگونه ایجاب می کند. برخی به گردن رحمت خداوند می اندازند که خداوند ارحم الراحمین است ! خب این که بدتر است ! اگر شیشه ی خانه ی کسی را بشکنی و بعد بفهمی کسی بوده که او را دوست داشته ای، که بدتر است !!
با خدا رو راست  و صاف باش. رک به خدا بگو من اینم. نه میتوانم خودم را گول بزنم نه تو گول می خوری. عبادت های من از خودم دلربایی نمی کند، از توی خدا بکند ؟!
شیطان به خدا پیشنهاد داد گفت من به آدم سجده نمی کنم ولی از الان سرم را در مقابل تو به خاک می گذارم تا روز قیامت. آنوقت عبادت های ما دلربایی می کند ؟؟!
بارها گفتیم حرف از جهنم نیست، باید به این برسی که بگویی من باید در مقابل خداوند بدهکار باشم. اگر فکر کنی از خدا طلب داری، سطح توقعاتت از خدا بالا می رود، زندگی برای خودتت خیلی سخت می شود. باید برایت جا بیفتد که که ضرر از سود بدتر از ضرر از گناه است.

* پراکندگی ذهن در عبادت حتی با مکروه و حرام

مثلا در هنگام نماز، نقش و تصویر حرام در ذهنش است ! خداوند به لفظ من و تو که نگاه نمی کند، به باطن نگاه می کند. الذین هم عن صلاتهم ساهون . کسانی که در هنگام عبادت، جسمشان عبادت می کند اما فکر و ذهنشان با عبادت همراه نیست. در اعتکاف یاد بگیریم که حداقل در هنگام عبادت فکر و ذهنمان را کنترل کنیم. به نفس بگو این همه وقت هست ! در روایات داریم که سر نفس ات را کلاه بگذار ! بهش بگو فردا، فردا بگو پس فردا و ... . اگر در اعتکاف نتوانی سر نفس ات را کلاه بگذاری، پس کی می توانی ؟؟!

* توبه بابت عدم مسارعت و عدم شوق